Londonda ilk bor sun’iy intellekt yordamida miya o‘smasi olib tashlandi

Londondagi Nevrologiya va neyroxirurgiya milliy gospitali shifokorlari dunyoda birinchi marta real vaqt rejimida sun’iy intellekt yordamida miya shishini olib tashlash boʻyicha operatsiyani muvaffaqiyatli amalga oshirdi. Operatsiya 2026-yilning may oyida boʻlib oʻtgan, biroq bu haqda bemor toʻliq tuzalib ketganidan keyingina xabar berilgan.

Bemor 48 yoshli Ris Xibbert boʻlib, unga 11 millimetr oʻlchamdagi gipofiz shishi tashxisi qoʻyilgan. Oʻsimta koʻrish nervlari va yirik qon tomirlari yonida joylashgan edi. Shifokorlarning fikricha, jarrohlik aralashuvisiz erkak koʻrish qobiliyatini butunlay yoʻqotishi mumkin edi.

Operatsiya davomida sun’iy intellekt tizimi jarrohlik kamerasidan olingan video oqimini tahlil qildi va zarar etkaza olmaydigan muhim anatomik tuzilmalarni rang bilan ajratib koʻrsatdi. Bu jarrohlarga miyaning eng murakkab sohalaridan birini aniqroq boshqarishga yordam berdi. Bu holatda barcha qarorlar shifokorlar tomonidan qabul qilingan va AI yordamchi rol oʻynagan.

Texnologiya London Universitet kolleji (UCL) tadqiqotchilari tomonidan ishlab chiqilgan. Tizimni oʻqitish uchun neyroxirurgik operatsiyalarning yuzlab yozuvlari ishlatilgan. Sun’iy intellekt real vaqtda anatomik tuzilmalar, jarrohlik asboblari va ularning toʻqimalar bilan oʻzaro ta’sirini aniqlashga qodir. Ilgari, bu ishlanma faqat tadqiqot maqsadlarida ishlatilgan.

Operatsiya muvaffaqiyatli oʻtdi. Intervensiyadan soʻng bir hafta ichida Ris Xibbert koʻzoynak va tayoqsiz mustaqil harakatlana oldi va keyinroq ishga qaytdi. Uning soʻzlariga koʻra, operatsiyadan keyin uning koʻrish qobiliyati sezilarli darajada yaxshilangan.

“Uygʻonganimda xonadagi hamma narsani aniq koʻrdim. Menda 360 daraja panoramali koʻrinish bordek tuyuldi”, — dedi bemor.