Yangiliklar/Iqtisod

Birjada AI-92 benzini bir kunda 7,1 foizga qimmatlashdi

Iqtisod 18 noyabr, 18:41
 Birjada AI-92 benzini bir kunda 7,1 foizga qimmatlashdi

O‘zbekiston respublika tovar-xomashyo birjasida AI-92 benzinining ulgurji narxi yana ko‘tarildi. 17-noyabr kuni bir tonna yoqilg‘i 7,1 foizga qimmatlashib, 13,54 mln so‘mga yetdi.

AI-92 K2 bir tonnasi 14,73 mln so‘mdan, K2-L esa 14,64 mln so‘mdan sotildi.

Savdoga chiqarilgan yoqilg‘ining asosiy qismini nisbatan qimmat K2-L tashkil etdi. Uning taklifi 4274 tonnaga yetgan bo‘lsa, oddiy AI-92 atigi 152,7 tonna hajmda sotuvga qo‘yildi.

Birjadagi narx bir tonna yoqilg‘ining ulgurji qiymatini bildiradi. Bu ko‘rsatkich AYOQShlarda sotiladigan bir litr benzin narxi bilan teng emas. Chakana narxga logistika, soliqlar, saqlash xarajatlari va sotuvchining ustamasi ham ta’sir qiladi.

Oddiy AI-92 narxi keskin o‘zgarib turibdi

So‘nggi ikki haftada oddiy AI-92 birja narxida katta tafovut kuzatildi. Ayrim kunlarda bir tonna yoqilg‘i 12,35 mln so‘mgacha arzonlagan bo‘lsa, keyingi savdoda 15,5 mln so‘mgacha ko‘tarilgan.

K2 va K2-L narxlarida bunday keskin o‘zgarish kuzatilmadi. Birjadagi sotuvlarning katta qismi to‘g‘ri kelayotgan K2-L 6-noyabr kuni 13,68 mln so‘mlik eng past nuqtaga tushgan, shundan keyin uning narxi muntazam oshgan.

Oddiy AI-92 taklifining kamligi uning bir kunlik narxiga kuchliroq ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli 7,1 foizlik o‘sishni bozorning barqaror tendensiyasi deb baholash uchun keyingi savdolar natijasini ham kuzatish kerak.

Narxlar sentabrdan beri beqaror

AI-92 ning ulgurji narxi iyun oxirida ilk bor bir tonna uchun 14 mln so‘mga yaqinlashgan. Iyul o‘rtalarida ko‘rsatkich vaqtincha 13,1–13,2 mln so‘mgacha pasaygan.

Avgust o‘rtalaridan boshlab narx 13,3 mln so‘m atrofida saqlangan, sentabr boshida esa qisqa muddatga arzonlagan.

Keskin o‘zgarishlar sentabrning ikkinchi yarmidan boshlangan. Ayrim savdolarda oddiy AI-92 narxi 15 mln so‘mdan oshib, keyin yana tushib ketgan. Oktabrning katta qismida esa bir tonna benzin 14 mln so‘mdan yuqori narxda sotilgan.

Bunday sharoitda bozorni faqat ikki savdo kuni narxlarini solishtirish asosida baholab bo‘lmaydi. Sotuvga chiqarilgan hajm, benzin turlari va ularning umumiy taklifdagi ulushi ham hisobga olinishi kerak.

Chakana benzin bir yilda 19,5 foizga qimmatlashdi

Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotiga ko‘ra, oktabrda benzinning o‘rtacha chakana narxi bir oyda 1 foiz, bir yilda esa 19,5 foizga oshgan.

Oy davomida AI-92 narxi 0,5 foizga, AI-95 narxi 2,6 foizga, AI-98 va AI-100 esa 5,3 foizga ko‘tarilgan.

Soliq organlari bazalaridagi ma’lumotlarga ko‘ra, 1–25-oktabr kunlari AYOQShlarda bir litr AI-92 narxi hudud va sotuvchiga qarab 10 500 so‘mdan 18 000 so‘mgacha bo‘lgan.

Benzin va boshqa yoqilg‘i turlari aholi eng ko‘p sezayotgan narx o‘sishlari qatorida qolmoqda. Markaziy bankning oktabrdagi so‘rovida respondentlarning 47 foizi yoqilg‘i qimmatlashganini qayd etgan. Undan yuqori ko‘rsatkich faqat go‘sht va sut mahsulotlarida kuzatilgan — 52 foiz.

Oylik import fevraldan avgustgacha 13 baravardan ko‘proq qisqardi

Benzin importi yil davomida bir xil bo‘lmagan. Fevralda O‘zbekistonga 153,3 mln litr benzin olib kirilgan bo‘lsa, avgustda bu hajm 11,4 mln litrgacha kamaygan. Oylik yetkazib berish 13,4 baravar qisqargan.

Shunga qaramay, yanvar–avgust oylaridagi umumiy import 2025-yilning mos davriga nisbatan oshgan. Sakkiz oyda O‘zbekiston 721,5 mln litr benzinni 437,4 mln dollarga import qilgan.

Importning jismoniy hajmi bir yilda 41,2 foiz, qiymati esa 48,6 foizga o‘sgan. Bu tafovut yil boshidagi yirik hajmdagi yetkazib berishlar bilan izohlanadi. Shu bois avgustdagi keskin pasayish sakkiz oylik umumiy import ham kamayganini anglatmaydi.

Rossiya benzin, dizel va ayrim boshqa neft mahsulotlari eksportiga qo‘yilgan cheklovni 2027-yil yanvar oxirigacha uzaytirgan. O‘zbekiston Energetika vazirligi avvalroq bu cheklov hukumatlararo kelishuvlar doirasidagi yetkazib berishlarga tatbiq etilmasligini bildirgan.

2650

Telegramga obuna böling

Sönggi yangiliklar bilan tanişing

→