Yangiliklar/Jamiyat

O‘zbekistonda dorilarni retseptsiz sotish mezonlari o‘zgaradi

Jamiyat 16 noyabr, 10:58
 O‘zbekistonda dorilarni retseptsiz sotish mezonlari o‘zgaradi

2027-yil 14-fevraldan O‘zbekistonda dori vositalarini retsept bilan yoki retseptsiz sotiladigan toifaga kiritish tartibi yangilanadi. Preparatni baholashda uni shifokor nazoratisiz xavfsiz qo‘llash imkoniyati, dozani oshirib yuborish xavfi va yo‘riqnomaning iste’molchi uchun tushunarliligi hisobga olinadi.

Sog‘liqni saqlash vazirining tegishli buyrug‘i Adliya vazirligida 2026-yil 12-noyabr kuni 3430-2-son bilan davlat ro‘yxatidan o‘tkazildi. Hujjat rasmiy e’lon qilinganidan uch oy o‘tib, 2027-yil 14-fevralda kuchga kiradi.

Yangi tartib barcha dorilar avtomatik ravishda retseptsiz sotila boshlashini anglatmaydi. Har bir preparatning toifasi uning xususiyatlari, xavfsizlik ma’lumotlari va ariza beruvchi taqdim etgan hujjatlar asosida alohida ko‘rib chiqiladi.

Dori qaysi mezonlar asosida retseptsiz sotiladi?

Preparatni retseptsiz sotiladigan dorilar toifasiga kiritishda quyidagilar baholanadi:

  • dorini tibbiyot xodimi nazoratisiz mustaqil va xavfsiz qo‘llash mumkinligi;
  • noto‘g‘ri qo‘llash, dozani oshirib yuborish, suiiste’mol qilish yoki ehtiyotsizlik oqibatida zarar yetkazish xavfi;
  • qo‘llash yo‘riqnomasidagi ma’lumotlarning to‘liqligi, aniqligi va oddiy iste’molchi uchun tushunarliligi;
  • farmakologik nazorat va preparat bozorga chiqarilganidan keyingi monitoring natijalari;
  • dori Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tan olgan regulyatorlar tomonidan retseptsiz preparatlar toifasiga kiritilgani.

Baholashda faqat dori davlat ro‘yxatidan o‘tkazilayotgan paytda taqdim etilgan tadqiqotlar emas, undan ommaviy foydalanish boshlanganidan keyin to‘plangan ma’lumotlar ham inobatga olinadi.

Preparatning retseptsiz sotilishi uni istalgan holatda va istalgan miqdorda qo‘llash xavfsiz ekanini anglatmaydi. Iste’molchi yo‘riqnomadagi doza, qarshi ko‘rsatmalar va boshqa dorilar bilan o‘zaro ta’sirga oid talablarni hisobga olishi kerak.

Bir nechta faol moddali dorilarga ham ruxsat beriladi

Yangi tartib kuchga kirgach, ikki yoki undan ortiq faol komponentdan tashkil topgan dorilarni ham retseptsiz preparatlar ro‘yxatiga kiritish mumkin bo‘ladi.

Bunday dorilarni baholashda:

  • har bir faol moddaning davolash xususiyati;
  • moddalar kombinatsiyasining foyda va xavf nisbati;
  • komponentlarning o‘zaro ta’siri;
  • kombinatsiyaning klinik asoslanganligi;
  • noto‘g‘ri qo‘llash va dozani oshirib yuborish ehtimoli tekshiriladi.

Preparatda bir nechta faol moddaning mavjudligi uni retseptsiz toifaga o‘tkazish uchun yetarli bo‘lmaydi. Qaror butun kombinatsiyaning xavfsizligi va samaradorligi asosida qabul qilinadi.

O‘zbekiston qonunchiligida dori preparati qo‘llashga tayyor, dozalangan va qadoqlangan dori vositasi sifatida ta’riflangan. Dori vositasi bir yoki bir nechta faol hamda yordamchi moddalardan tayyorlanishi mumkin.

Rad etilgan arizani uch yil kutmasdan qayta topshirish mumkin

Amaldagi tartibda preparatni retseptli toifadan retseptsiz toifaga o‘tkazish rad etilsa, qayta murojaat qilish uchun uch yillik cheklov mavjud.

Yangi qoidalarga ko‘ra, arizani uch yil tugashidan oldin ham qayta topshirish mumkin bo‘ladi. Buning uchun ariza beruvchi:

  • rad etishga sabab bo‘lgan kamchiliklarni bartaraf etishi;
  • preparat xavfsizligiga oid yangi ma’lumotlarni taqdim qilishi;
  • uning samaradorligini tasdiqlovchi qo‘shimcha dalillar keltirishi kerak.

Kamchiliklarning tuzatilishi yoki yangi hujjatlar topshirilishi avtomatik ravishda ijobiy qaror qabul qilinishini anglatmaydi. Preparat belgilangan mezonlar asosida qayta baholanadi.

“O‘zfarmnazorat” preparat toifasini qayta ko‘rib chiqadi

Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi, ya’ni “O‘zfarmnazorat” ro‘yxatdan o‘tkazilgan dorining toifasini qayta ko‘rib chiqish huquqiga ega bo‘ladi.

Bunga quyidagilar asos bo‘lishi mumkin:

  • preparatning xavfsizligi yoki samaradorligi haqidagi yangi ma’lumotlar;
  • farmakologik nazorat natijalari;
  • preparat bozorga chiqarilganidan keyingi monitoring ma’lumotlari;
  • qonunchilik talablarining o‘zgarishi.

Demak, dori vositasiga berilgan toifa doimiy bo‘lmasligi mumkin. Yangi jiddiy xavflar aniqlansa, retseptsiz sotiladigan preparat retseptli toifaga o‘tkazilishi mumkin. Yetarli xavfsizlik ma’lumotlari paydo bo‘lsa, buning aksi ham amalga oshiriladi.

O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tkazish jarayonida samaradorligi o‘rganilmagan yoki o‘rganilgan bo‘lsa-da, isbotlanmagan dorilarni aniqlash bo‘yicha alohida tartib ham mavjud. U 2026-yil 5-iyuldan kuchga kirgan.

Xaridorlar uchun nima o‘zgaradi?

2027-yil 14-fevralgacha amaldagi qoidalar saqlanib qoladi. Yangi tartib kuchga kirganidan keyin retseptsiz sotiladigan dorilar ro‘yxati preparatlar va ishlab chiqaruvchilarning arizalari ko‘rib chiqilishi davomida o‘zgarishi mumkin.

Xaridorlar muayyan preparatning davlat reyestridagi toifasi va dorixonadagi sotish tartibiga e’tibor berishi kerak. Dori avval retseptsiz sotilgani uning maqomi keyinchalik o‘zgarmasligini kafolatlamaydi.

4840

Telegramga obuna böling

Sönggi yangiliklar bilan tanişing

→