Oʻzbekiston xalqaro moliya markazi uchun huquqiy asos oldi

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev “Toshkent xalqaro moliya markazi toʻgʻrisida”gi Konstitutsiyaviy qonunni imzoladi. Bu haqda Prezident Administratsiyasi rahbari Saida Mirziyoyeva xabar berib, qonun aniq oʻyin qoidalari va kapital himoyasini yuqori darajada ta’minlash maqsadida ishlab chiqilganini ta’kidladi.

Qonunni imzolash yoʻli bir necha oy davom etdi. Bu boradagi ishlar Prezidentning 2026-yil mart oyi oxirida TMFKni tashkil etish toʻgʻrisidagi farmoni e’lon qilinganidan keyin boshlandi. 2-iyun kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qonunni ikkinchi va uchinchi oʻqishda qabul qildi, biroq 13-iyun kuni Senat xoʻjalik sudi vakolatlari va investorlar uchun kafolatlar yuzasidan uni qayta koʻrib chiqish uchun qaytardi. Kelishuv komissiyasining 9-iyuldagi ishidan soʻng Senat qayta koʻrib chiqilgan tahrirni ma’qulladi va hujjat prezidentga imzolash uchun taqdim etildi.

Markaz Tashkent City biznes kvartalida – Islom Karimov shoh koʻchasi, Yangi dovon, Toshkent va Ukchi koʻchalari oraligʻida – “Aloqabank”, “Asakabank”, “Oʻzsanoatqurilishbank” va “Bomi moliya markazi”ning koʻp qavatli uylari negizida joylashtiriladi. TMFC hududida Angliya va Uelsning ingliz umumiy huquqi asosida maxsus huquqiy rejim ishlaydi. Markaz oʻzining boshqaruv tuzilmasini, jumladan, Ma’muriyat, Moliyaviy xizmatlar boshqarmasi va mustaqil Toshkent xalqaro tijorat sudini oladi. Hujjatni ishlab chiqishda Dubay (DIFC), Ostona (AIFC) va Singapur moliya markazlari tajribasidan foydalanildi.

TMFC rezidentlariga 2076-yilga qadar keng koʻlamli imtiyozlar paketi taqdim etiladi, jumlafan, daromad soligʻi va ijtimoiy soliqdan ozod qilish, QQS, yer soligʻi va mol-mulk soligʻini bekor qilish, import qilinadigan tovarlar uchun nol bojxona toʻlovlari taqdim etiladi. Xorijiy xodimlarning ish haqi shaxsiy daromad soligʻiga tortilmaydi, Oʻzbekiston fuqarolari uchun esa stavka 7 foizgacha pasaytirildi. Ishtirokchilar xorijliklarni ishlash uchun ruxsatnomasiz yollash, chet el valyutasi va kripto-aktivlarda toʻlash, shuningdek kapitalni erkin qaytarish huquqiga ega. Markaz hududida Jinoyat kodeksining yetti moddasi, jumladan, valyuta operatsiyalari va kriptoaktivlar aylanmasiga tegishli moddalar qoʻllanilmaydi.

TMFCni 2026-yilda ishga tushirish uchun Oʻzbekiston Tiklanish va taraqqiyot jamgʻarmasidan 20 million dollar ajratildi. Dastlabki hisob-kitoblarga koʻra, 2030-yilga borib markaz har yili iqtisodiyotga 20–25 milliard dollar sarmoya jalb etish va YaIMga kamida 1 foiz hissa qoʻshish imkoniyatiga ega boʻladi. Markazda 10 mingdan ortiq oʻzbekistonlik va xalqaro mutaxassislar ishlashi kutilmoqda. TMFC ning toʻliq ishga tushirilishi 2027-yil boshida rejalashtirilgan.