Oʻzbekistonda mahalla tizimini isloh qilish instituti tashkil etiladi

Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev Mahalla taraqqiyoti milliy institutini tashkil etish tashabbusi bilan chiqdi. Bu taklif mahallalar faoliyatiga bagʻishlangan taqdimotda bildirildi. Yangi tuzilma Davlat boshqaruvi akademiyasi bilan hamkorlikda ish olib boradi va asosiy e’tibor islohotlarni ilmiy tahlil qilish, ilgʻor tajribalarni oʻrganish va ommalashtirish, shuningdek, “yettilik” mahallasi uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqishga qaratilgan. Har yili ushbu tizim orqali 21 ming nafar xodim oʻz malakasini oshiradi.

Bu tashabbus oʻtgan yilning dekabr oyida belgilab berilgan yoʻnalishga mantiqan toʻgʻri keladi: Mirziyoyev 2025-yil 26-dekabrda Oliy Majlisga Murojaatnomasida 2026-yilni “Mahallani va butun jamiyatni rivojlantirish yili” deb e’lon qilgan edi. Oʻtgan yillarda “mahalla yettiligi”ga oʻtkazilgan 100 dan ortiq turdagi ijtimoiy xizmatlar – kreditlar, subsidiyalar va kompensatsiyalar tizimi orqali 8,5 milliondan ortiq aholi qashshoqlikdan xalos boʻldi, ishsizlik ikki barobarga kamaydi.

Mahallalarning moliyaviy bazasi ham sezilarli darajada mustahkamlanadi. Respublika “Mahalla” jamgʻarmasiga qoʻshimcha 200 milliard soʻm ajratiladi. Bundan tashqari, mahallalar uchun umumiy hajmi 300 milliard soʻm boʻlgan yangi doimiy daromad manbalari shakllantirilmoqda: sanitariya me’yorlarini buzganlik va noqonuniy qurilish uchastkasi uchun jarimalarning bir qismi, yer va mol-mulk soligʻi tushumlari ulushi 10 foizdan 15 foizga, shuningdek, boʻsh turgan ob’ektlarni ijaraga berish va sotishdan tushgan mablagʻlar.

Bu mablagʻlar yoʻllarni ta’mirlash, piyodalar uchun hududlarni tartibga solish, bolalar va sport maydonchalari qurish, mahallalar xiyobonlari barpo etish, ehtiyojmand oilalarni qoʻllab-quvvatlashga yoʻnaltirilishi rejalashtirilgan.

Shu bilan birga, qashshoqlik muammosi oʻta keskin boʻlgan hududlar bilan ham ish olib borilmoqda: 37 ta “kompleks” tuman va 903 ta mahalla fuqarolar yigʻini aniqlangan boʻlib, ular mamlakatimizdagi kam ta’minlangan oilalarning uchdan bir qismini tashkil etadi. 33 ta tuman va 330 ta sharoiti eng ogʻir mahallalarda 8,5 trillion soʻm mablagʻ ajratilgan holda kompleks yondashuv joriy etilmoqda.

Yil oxirigacha 1 million kishini ish bilan ta’minlash, 181 ming oilani qashshoqlikdan chiqarish, qashshoqlikdan mahrum boʻlgan mahallalar sonini 3,5 mingtaga yetkazish, ishsizlik va qashshoqlik darajasini 4,5 foizga kamaytirish rejalashtirilgan. Alohida yoʻnalish qoqilib, jinoyat yoʻliga oʻtgan 245 ming fuqaroni qayta ijtimoiylashtirish boʻladi.