Britaniya 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlamoqchi

Buyuk Britaniya bosh vaziri Kir Starmer 16 yoshgacha bo‘lgan bolalar va o‘smirlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni to‘liq taqiqlash rejasini e’lon qildi. Uning aytishicha, bunday platformalar bolalarni zararli kontent ta’siriga duchor qiladi va ularni uzoq vaqt ushlab turish orqali qaramlikni kuchaytirishga mo‘ljallangan.

Rejaga ko‘ra, cheklov TikTok, YouTube, Instagram, Facebook, Snapchat va X kabi yirik platformalarni qamrab oladi. Shu bilan birga, WhatsApp singari xabar almashish xizmatlari taqiq doirasiga kiritilmaydi.

Hukumat qonunni 2026-yil oxirigacha qabul qilishni rejalashtirmoqda. Taqiq esa 2027-yil bahoridan kuchga kirishi kutilmoqda.

Bundan tashqari, qo‘shimcha choralar ham ko‘rib chiqilmoqda. Jumladan, voyaga yetmaganlar uchun jonli efirlarni bloklash, notanishlar bilan aloqa qilish imkoniyatini cheklash, o‘yin va striming xizmatlarida xavfli funksiyalarni yopish rejalashtirilgan. Shuningdek, tungi vaqt uchun foydalanish cheklovlari va lentani cheksiz aylantirish rejimida majburiy tanaffuslar joriy etilishi mumkin.

Hukumat bu qarorni bolalar o‘rtasida kiberbulling, zararli kontent va raqamli qaramlik holatlari ortib borayotgani bilan izohlamoqda.

Mazkur tashabbus xalqaro tajribaga ham asoslanmoqda. Xususan, Avstraliyada 2025-yil dekabrdan boshlab 16 yoshgacha bo‘lganlarga ijtimoiy tarmoqlarda akkaunt ochish cheklangan. Kanadada esa 2026-yil iyun oyida bolalar uchun shunga o‘xshash taqiq va sun’iy intellekt xizmatlariga qo‘shimcha talablarni nazarda tutuvchi qonun loyihasi taqdim etildi.

Ayrim texnologiya kompaniyalari esa bunday to‘liq taqiq samaradorligiga shubha bildirmoqda. Ularning fikricha, bu choralar o‘smirlarni yanada nazoratsiz va xavfli platformalarga yo‘naltirishi mumkin.