1-avgustdan metallolom aylanmasini nazorat qilish uchun E-lom platformasi ishga tushiriladi

Prezident Shavkat Mirziyoyev Oʻzbekiston metallurgiya kombinatida qora metallurgiyani rivojlantirish masalalariga bagʻishlangan yigʻilish oʻtkazdi. Sanoat iqtisodiyotning jami 50 milliard dollarlik tarmoqlarini – qurilish, avtomobilsozlik, mashinasozlik, energetika va elektrotexnika tarmoqlarini xom ashyo bilan ta’minlaydi, shuning uchun uni modernizatsiya qilish butun iqtisodiyotning oʻsishiga bevosita ta’sir koʻrsatadi.

Metall parchalari bilan muammo

Endilikda Bekobod metallurgiya kombinatida qayta ishlangan metall prokatining 40 foizi, import xomashyosidan 60 foizi ishlab chiqarilmoqda. Har yili zavodga 700 ming tonna qora metallolom yetkazib berilmoqda, biroq yana 500 ming tonnasi rasmiy hisobni chetlab oʻtib, soyada qolmoqda. Tartibni tiklash maqsadida 1 avgustdan boshlab mamlakatimizda qora metallning butun aylanmasini real vaqt rejimida kuzatib boruvchi “E-lom” elektron platformasi ishga tushiriladi. Bundan tashqari, hukumat sanoatda sogʻlom raqobat va narxlar barqarorligini nazorat qiluvchi alohida loyiha idorasini yaratadi.

Soʻnggi oʻn yil ichida mamlakatimizning poʻlat plitalar, prokat, quvur va metall konstruksiyalarga boʻlgan talabi 3 baravar oshib, 5,5 million tonnani tashkil etdi. Qurilayotgan atom elektr stansiyasi, yangi misni qayta ishlash zavodi va mis eritish zavodining oʻzi uchun 2,5 million tonnaga yaqin poʻlat kerak boʻladi. Yangi sanoat quvvatlarini ishga tushirish va 2030 yilga borib 800 ming xonadon qurishni hisobga olsak, metallga boʻlgan yillik talab 1,5 barobar oshib, 8 million tonnadan oshadi.

Oʻzbekistonda temir rudasi zahiralari 1,5 mlrd

Surunota konidan yiliga 650 ming tonna temir xomashyosi olishga xitoylik hamkorlar bilan kelishib olindi, Tebinbuloq konining ishga tushirilishi esa yiliga 1 million tonna poʻlat ishlab chiqarish imkonini beradi. Bundan tashqari, Tojikiston metallurgiya zavodidan yiliga 700 ming tonna xomashyo yetkazib berish boʻyicha kelishuvning bajarilishi tezlashmoqda. 150 ga yaqin oʻrta va kichik xususiy korxonalar uchun sanoatda xomashyo importini markazlashtirilgan holda amalga oshiradigan alohida korxona tashkil etiladi – buning uchun 200 million dollar ajratiladi, import qilingan xomashyo faqat birja orqali sotiladi.

Sanoat uchun E-lom dasturi ishlab chiqiladi, u uskunalardan foydalanish samaradorligini 20% ga oshirishi, xarajatlarni 10% ga, energiya xarajatlarini 15% ga, ishlamay qolish va texnik xizmat koʻrsatish xarajatlarini 20% ga kamaytirishi kerak. Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tarmoqning “aql markazi” etib belgilandi va bu ishga mamlakatning yetakchi texnik universitetlari va ilmiy markazlari ham jalb etiladi. Yangi oʻquv yilidan Bekobod kombinatida dual ta’limga ega “Qora metallurgiya” kafedrasi ochiladi.

Prezident sohada “texnologik sakrash” zarurligini ta’kidlab, mamlakatning oʻz xomashyo bazasini kengaytirish, importga qaramlikni kamaytirish, raqamlashtirish va sun’iy intellektni joriy etish, yangi mahsulotlarni mahalliylashtirish va xususiy sektor bilan hamkorlikni kuchaytirish kabi muhim yoʻnalishlarni belgilab berdi.