Oziq-ovqat korxonalariga 300 ming tonna şakar import kvotasi ajratiladi

2027-yil 1-yanvardan Özbekistonda oziq-ovqat sanoati korxonalari uçun oq şakar importiga yillik kvota joriy qilinadi. Uning umumiy hajmi 300 ming tonnani taşkil etadi.

Kvota üçta yönaliş boyiça teng taqsimlanadi:

• içimlik işlab çiqaruvçilarga — 100 ming tonna;
• qandolat mahsulotlari işlab çiqaruvçilarga — 100 ming tonna;
• boshqa oziq-ovqat mahsulotlari işlab çiqaruvçilarga — 100 ming tonna.

Kvotalar har olti oyda içki iste’mol, korxonalarning işlab çiqariş quvvati, import hajmi va bozordagi narxlardan kelib çiqib qayta körib çiqilişi mumkin.

Kvota hajmi boyiça takliflarni Iqtisodiyot va moliya vazirligi, Raqobatni rivojlantiriş va iste’molçilar huquqlarini himoya qiliş qömitasi hamda Milliy statistika qömitasi tayyorlaydi. Hukumat keyingi yil uçun kvotalarni har yili noyabr oyida tasdiqlaydi.

Kvotalar onlayn-auksion orqali sotiladi

Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi 2026-yil 1-dekabrgacha şakar importi kvotalarini taqsimlaydigan elektron platformani işga tuşirişi kerak. Loyiha Raqamli texnologiyalar vazirligi, Bojxona qömitasi va Raqobat qömitasi bilan birgalikda amalga oşiriladi.

Platforma Bojxona qömitasining «Yagona darcha» axborot tizimiga ulanadi. Importçilar kvotalarni onlayn-auksion orqali olişi, savdo natijalari esa oçiq e’lon qilinişi rejalashtirilgan.

Davlat taşkilotlari mahalliy şakarni sotib oladi

2027-yil 1-yanvardan davlat taşkilotlari va korxonalari oq şakarga bölgan ehtiyojini birinçi navbatda mahalliy işlab çiqaruvçilar hisobidan qoplaşi kerak.

Mahalliy zavodlarda işlab çiqarilgan barça şakar tovar-xomashyo birjasi orqali sotiladi. Davlat zaxiralari ham mahalliy korxonalar mahsuloti hisobidan şakllantiriladi.

Şakar zavodlarining kredit muddati uzaytirilişi mumkin

Mahalliy şakar zavodlarining «Özsanoatqurilişbank» oldidagi qarzlarini tolaş muddati beş yilgaça uzaytirilişi mumkin. Bu davrga ikki yilgaça imtiyozli muddat ham kiradi.

2026-yil 1-avgustdan 2031-yil 1-avgustgaça zavodlarning xorijiy valyutada olingan kreditlari boyiça foiz xarajatlarining bir qismi qoplanadi. Kompensatsiya foiz xarajatlarining 50 foizini, biroq beş foiz punktidan köp bölmagan qismini qamrab oladi. Muddati ötgan qarzi bor korxonalar bu yordamdan foydalana olmaydi.

Korxonalar 2026-yil oxirigaça mavjud debitorlik qarzlarini qaytarişi va faoliyatini qöllab-quvvatlaş uçun 50 mln dollar xususiy investitsiya jalb qilişi kerak.

Hukumat mahalliy şakar zavodlarini 2031-yil 1-yanvargaça foyda va mol-mulk soliqlaridan ozod qiliş boyiça qonun loyihasini ham tayyorlaşni topşirgan. Imtiyoz hisobidan qoladigan mablağlar kreditlarni qoplaşga yönaltiriladi. Soliq imtiyozlari kuchga kirişi uçun Soliq kodeksiga özgartiriş kiritilişi kerak.

Banklar zavodlar faoliyatini nazorat qiladi

Kreditor banklar vakillarini şakar zavodlariga moliya direktori sifatida tayinlaş tavsiya etilgan. Banklar korxonalarning umumiy yiğilişlarida qatnaşişi va qarz oluvçining moliyaviy holatini yomonlaştiradigan qarorlarni töxtatişi mumkin.

Şuningdek, banklar real vaqt rejimida kuzata olişi uçun işlab çiqariş jarayonlariga videokuzatuv örnatilişi, tayyor mahsulotning uzluksiz raqamli hisobi yuritilişi va xorijiy maslahatchilar jalb qilingan holda moliyaviy audit ötkazilişi rejalashtirilgan.